Czym jest mikrofaktoring?

Czym jest mikrofaktoring i na czym polega?

Mikrofaktoring to forma finansowania należności skierowana przede wszystkim do mikroprzedsiębiorstw, jednoosobowych działalności gospodarczych i małych firm. Pozwala otrzymać środki z faktury przed upływem terminu płatności, bez konieczności oczekiwania na przelew od kontrahenta.

Mechanizm jest zbliżony do tradycyjnego faktoringu, ale został dostosowany do przedsiębiorstw, które wystawiają faktury o mniejszej wartości lub potrzebują finansowania tylko wybranych transakcji.

Przedsiębiorca realizuje zamówienie i wystawia fakturę z odroczonym terminem płatności. Następnie przekazuje dokument firmie faktoringowej, która po jego weryfikacji wypłaca uzgodnioną część lub całość należności. Ostateczne rozliczenie następuje zgodnie z warunkami umowy, gdy kontrahent reguluje zobowiązanie.

Przedmiotem finansowania jest istniejąca wierzytelność wynikająca z dokonanej sprzedaży. Nie jest to więc kredyt udzielany na podstawie planowanych przychodów. Firma może wcześniej wykorzystać środki, które wynikają z już zrealizowanej transakcji.

Dlaczego większa sprzedaż może pogorszyć płynność finansową?

Wyobraźmy sobie niewielką firmę dostarczającą wyposażenie sklepów. Przedsiębiorca pozyskał kontrakt o wartości 40 tys. zł netto. Koszt zakupu materiałów, transportu i realizacji zamówienia wynosi 32 tys. zł. Klient wynegocjował 45-dniowy termin płatności, natomiast dostawcy oczekują zapłaty w ciągu 14 dni.

Jeżeli w tym okresie pojawi się kolejny kontrakt o podobnej wartości, przedsiębiorca może nie mieć wystarczających środków na zakup materiałów. Dział handlowy zdobywa klientów, ale firma nie jest przygotowana finansowo do obsługi nowych zamówień.

Mikrofaktoring pozwala skrócić okres pomiędzy wykonaniem zlecenia a otrzymaniem pieniędzy. Firma może przeznaczyć środki z wystawionej faktury na realizację następnego kontraktu, zamiast czekać na zakończenie terminu płatności.

Dla menedżera sprzedaży jest to istotne również podczas negocjacji. Możliwość zaoferowania klientowi 45-dniowego terminu płatności może pomóc w zdobyciu zamówienia. Jeśli jednak firma nie ma kapitału na sfinansowanie takiej transakcji, korzystne warunki handlowe mogą stać się obciążeniem.

Ile kosztuje mikrofaktoring i jak wpływa na marżę?

Koszt finansowania faktury powinien być uwzględniany już podczas kalkulowania rentowności kontraktu. Samo przyspieszenie płatności nie przesądza jeszcze o opłacalności korzystania z faktoringu.

Wróćmy do zamówienia o wartości 40 tys. zł netto, na którym firma osiąga 8 tys. zł marży kwotowej przed kosztami pośrednimi. Załóżmy, że wcześniejsze uzyskanie pieniędzy z faktury kosztuje 600 zł. Jest to wyłącznie przykład obliczeniowy, a nie stawka konkretnego faktora.

Po uwzględnieniu finansowania na transakcji pozostanie 7400 zł. Marża procentowa liczona od wartości sprzedaży spadnie z 20 do 18,5 proc.

Koszt wynoszący 1,5 proc. wartości kontraktu pochłonie zatem 7,5 proc. pierwotnej marży kwotowej. Taka kalkulacja pozwala ocenić, ile przedsiębiorstwo płaci za możliwość wcześniejszego wykorzystania należności. Jeżeli pozyskane środki umożliwią realizację kolejnego rentownego zamówienia, finansowanie może być ekonomicznie uzasadnione. Gdy firma dysponuje wystarczającym kapitałem i nie planuje dodatkowych wydatków, koszt przyspieszonej wypłaty może okazać się zbędny.

Znaczenie ma również liczba dni finansowania. Inny będzie koszt wcześniejszego otrzymania pieniędzy z faktury płatnej za dwa tygodnie, a inny z dokumentu z 60-dniowym terminem. Dlatego porównywanie ofert wyłącznie na podstawie deklarowanej prowizji może prowadzić do błędnych wniosków.

Faktoring na żądanie czy stały limit finansowania?

Nie każda firma potrzebuje regularnego finansowania wszystkich wystawianych faktur. W przedsiębiorstwach realizujących zamówienia sezonowe zapotrzebowanie na dodatkowe środki może pojawiać się tylko kilka razy w roku. Z kolei firmy obsługujące stałych klientów często mierzą się z powtarzalną różnicą między terminami wpływu należności a terminami regulowania własnych zobowiązań.

W pierwszej sytuacji rozwiązaniem może być faktoring na żądanie. Przedsiębiorca wybiera fakturę, którą chce sfinansować, i korzysta z usługi wtedy, gdy potrzebuje wcześniejszego przelewu. Taki model odpowiada firmom, których zapotrzebowanie na kapitał jest nieregularne.

Przy stałym portfelu odbiorców korzystniejszy organizacyjnie może być Faktoring z limitem. Przedsiębiorstwo ma do dyspozycji uzgodnioną kwotę finansowania i może zgłaszać kolejne faktury w ramach ustalonych zasad.

Oba rozwiązania oferuje między innymi Finea, firma specjalizująca się w finansowaniu mikroprzedsiębiorców i małych podmiotów gospodarczych.

Z punktu widzenia zarządzania sprzedażą różnica między tymi modelami dotyczy przede wszystkim przewidywalności wpływów. Jednorazowe finansowanie pomaga obsłużyć konkretne zamówienie, natomiast limit może być elementem stałego planowania kapitału obrotowego.

Mikrofaktoring w transporcie. Jak finansować kolejne zlecenia?

Szczególne znaczenie mikrofaktoring ma w branży transportowej. Przewoźnik ponosi koszty paliwa, wynagrodzeń, opłat drogowych i leasingu niezależnie od tego, kiedy spedycja zapłaci za wykonaną usługę.

Przykładowo niewielka firma transportowa realizuje kilka kursów dla jednego kontrahenta. Każde zlecenie wymaga wcześniejszego pokrycia kosztów operacyjnych, a termin zapłaty wynosi 45 dni. Przy rosnącej liczbie przewozów zwiększa się kwota należności, które pozostają poza dyspozycją przedsiębiorcy.

Faktoring dla transportu umożliwia wcześniejsze otrzymanie środków z faktur za wykonane przewozy. Przewoźnik nie musi uzależniać przyjęcia następnego zlecenia wyłącznie od terminu rozliczenia poprzedniego kursu.

Inny mechanizm może zostać wykorzystany przez samą spedycję, która współpracuje z wieloma podwykonawcami. Skonto TSL to rozwiązanie pozwalające przewoźnikowi otrzymać zapłatę przed terminem w zamian za uzgodnione pomniejszenie należności. W modelu finansowanym przez zewnętrznego partnera spedycja nie musi przeznaczać własnego kapitału na przyspieszone przelewy. Rozlicza zobowiązanie według ustalonego harmonogramu.

Różnica dotyczy również organizacji finansowania. W klasycznym faktoringu przewoźnik sam zgłasza swoją fakturę do finansowania. Program skonta może natomiast zostać uruchomiony przez spedycję dla współpracujących z nią podwykonawców. Dla spedycji wcześniejsze wypłaty mogą stać się dodatkowym argumentem w negocjacjach z przewoźnikami. Terminowość rozliczeń i dostępność środków wpływają bowiem na decyzje dotyczące przyjmowania kolejnych zleceń.

Czy mikrofaktoring zabezpiecza firmę przed niezapłaconymi fakturami?

Szybsza wypłata pieniędzy nie jest równoznaczna z przejęciem przez faktora całego ryzyka związanego z niewypłacalnością kontrahenta. Duże znaczenie ma rodzaj umowy. Przy faktoringu z regresem przedsiębiorca może być zobowiązany do zwrotu otrzymanego finansowania, jeżeli odbiorca nie zapłaci faktury. Faktoring bez regresu przewiduje przejęcie przez faktora określonego ryzyka niewypłacalności dłużnika, ale zakres ochrony zależy od postanowień umownych.

Finansowanie nie rozwiązuje też problemów wynikających z reklamacji, sporów dotyczących wykonania usługi czy błędnie wystawionych dokumentów. Faktor ocenia zarówno przedsiębiorcę, jak i jego kontrahenta oraz zgłaszaną wierzytelność.

Dla działu handlowego istotne są również zapisy umów z odbiorcami. Postanowienia dotyczące przelewu wierzytelności, sposobu potwierdzania wykonania zamówienia i zasad rozliczania reklamacji mogą wpływać na możliwość sfinansowania danej faktury.

Nie każda należność automatycznie kwalifikuje się do mikrofaktoringu. Sam fakt wystawienia dokumentu nie gwarantuje otrzymania środków.

Kiedy mikrofaktoring może pomóc zwiększyć sprzedaż?

Największy potencjał mikrofaktoringu pojawia się w przedsiębiorstwach, w których istnieje wyraźna różnica między momentem poniesienia kosztów realizacji zamówienia a terminem otrzymania zapłaty.

Dla właściciela firmy oznacza to możliwość ograniczenia kwoty własnych pieniędzy zaangażowanych w finansowanie należności. Dla dyrektora sprzedaży jest to dodatkowy element polityki handlowej, który pozwala ocenić, na jakich warunkach przedsiębiorstwo może bezpiecznie obsługiwać kolejnych klientów.

Przy podejmowaniu decyzji nie wystarczy jednak porównać wartości wystawionych faktur z kosztem finansowania. Trzeba uwzględnić marżę na poszczególnych kontraktach, terminy płatności dostawcom, dostępny limit oraz możliwość ponownego wykorzystania uwolnionych środków.

Mikrofaktoring nie zwiększa wartości sprzedaży sam z siebie. Może natomiast ograniczyć sytuacje, w których firma rezygnuje z rentownego zamówienia tylko dlatego, że pieniądze za poprzednie transakcje pozostają zamrożone w należnościach.